Dag 4: Rondleiding door het hoofdmenu

Als je voor het eerst met een CMS werkt, voel je je vaak een beetje verloren door alle mogelijkheden. Daarom geven we vandaag een korte rondleiding langs de opties in het hoofdmenu. Niet alleen krijg je zo een idee van de mogelijkheden die Joomla biedt, ook verwerf je alvast meer inzicht in de manier waarop het systeem is gestructureerd.

Het hoofdmenu

Wanneer je bent ingelogd kom je weer binnen op het controlepaneel van het beheergedeelte, de zogenaamde 'back-end'. Hier krijg je een overzicht van recente content, ingelogde gebruikers, etc.

dag3-hoofdmenu

Bovenaan bevindt zich een donkerblauwe strook met het hoofdmenu. Helemaal aan de linkerzijde van de balk vind je de link naar de voorpagina van jouw website; handig voor als je de resultaten van jouw wijzigingen wilt bekijken.

uitloggen

Aan de andere kant, rechts in het hoekje, is je inlognaam weergegeven met een link naar jouw profielpagina en de link om uit te loggen.

Systeemmenu

Dan het hoofdmenu zelf. Het eerste item in het hoofdmenu is het Systeemmenu, dat de volgende belangrijke links bevat:

  • Controlepaneel: dit ken je al, deze link gaat naar 'dashboard' pagina waar je ook op terechtkomt nadat je net bent ingelogd.
    Algemene instellingen: hieronder bevinden zich o.a. de gegevens die je tijdens de installatie hebt ingevoerd. Verder kun je de algemene rechten van gebruikersgroepen hier instellen, zet je hier de website tijdelijk offline voor onderhoud en kun je schone URL's aanzetten. Last but not least kun je hier alle instellingen van alle (joomla-core) modules centraal beheren.
  • Algemene check-in: door items in te checken zorg je ervoor dat ze weer door iedereen te bewerken zijn. Het is namelijk zo, dat wanneer een gebruiker een artikel of iets anders bewerkt, Joomla ervoor zorgt dat andere gebruikers dit bewuste item ondertussen niet kunnen aanpassen, dit om te voorkomen dat er door elkaar heen wordt gewerkt. Het komt echter vaak voor dat iemand een item opent maar daarna niet correct opslaat of afsluit, waardoor Joomla denkt dat er nog iemand mee bezig is. Met de algemene check-in kun je in één keer alle items op de website weer toegankelijk maken voor iedereen.
  • Wis / opschonen cache: om een website sneller te maken worden veel gegevens opgeslagen in tijdelijke 'cache' bestanden. Hierdoor hoeft het CMS niet voor alle verzoeken een dynamische verbinding met de database aan te maken. Het gevolg is dat bezoekers soms niet de meest recente informatie krijgen te zien, wat niet erg is, omdat de cache automatisch om de zoveel tijd vernieuwd wordt. Het handmatig opschonen van de cache zorgt ervoor dat er direct nieuwe cache-bestanden worden aangemaakt met de nieuwste databasegegevens.
  • Systeeminformatie: bevat algemene gegevens over Joomla en de server, zoals de Joomla-, MySQL- en PHP-versie. Wanneer je problemen ervaart met het installeren van modules is het verstandig om in het tabblad Directory Permission te controleren of alle folders 'writable' zijn.

Gebruikersmenu

Naast het Systeemmenu bevindt zich het Gebruikersmenu:

  • Gebruikersbeheer: Een overzicht van alle gebruikers met de mogelijkheid om individuele gebruikers te bewerken of meerdere gebruikers tegelijkertijd te blokkeren / verwijderen.
  • Groepen: Hier kun je extra (sub)groepen aanmaken waar je vervolgens gebruikers aan kunt toewijzen. Aan elke groep kun je (unieke) privileges en toegangsniveaus toekennen. Hoe en waar precies zullen we op een volgende dag verder bekijken.
  • Toegangsniveau: Toegangsniveaus geven de mogelijkheid om content zichtbaar of onzichtbaar te maken voor specifieke groepen. Standaard bevat Joomla vier toegansniveaus die aan de al bestaande hoofdgebruikersgroepen zijn toegewezen. Wanneer je een nieuw toegangsniveau aanmaakt kun je deze aan elke gewenste groep toewijzen. Je kunt meerdere toegangsniveaus aan een groep toekenen en de toegangsrechten worden automatisch overgenomen door eventuele subgroepen.
  • Gebruikersnotities / Gebruikersnotitiescategorieën: biedt een interface om notities te maken die je vervolgens aan een gebruiker kunt koppelen. Deze gebruikersnotities kun je eventueel ook nog in een categorie onderverdelen. Dit kan handig zijn voor grote websites met veel gebruikers.
  • Groepsmail: Hiermee kun je massaal berichten sturen aan gebruikers binnen een bepaalde groep.

Het verschil tussen groepsrechten en toegangsniveau's, en hoe je hier in de praktijk mee kunt werken komt uiteraard nog uitgebreid aan de orde, en wel op Dag 9: Gebruikersbeheer en toegangsrechten.

Menubeheer

Onder Menubeheer beheer je vanzelfsprekend alle menu's op de website:

  • Menubeheer: Voor het aanmaken en bewerken van menu's. Een menu-item binnen een menu kan linken naar een specifiek artikel maar ook naar een lijst van artikelen (die lijst maak je daadwerkelijk in menubeheer aan).
  • Main menu: Het hoofdmenu, dit menu is standaard aanwezig. Dit is eveneens het enige menu dat zichtbaar is op de website zonder dat je hier eerst een module voor moet aanmaken. Wat ik hiermee bedoel zal nog duidelijk worden.

Het aanmaken en instellen van menu's behandelen we op Dag 7: Menu's beheren

Inhoud

Dan het Inhoudmenu, hieronder bevinden zich alle links die met content van doen hebben. In Dag 5: Content aanmaken gaan we hiermee aan de slag.

  • Artikelen: Voor het aanmaken en bewerken van artikelen. Een artikel kan elke vorm van content zijn, zowel een pagina als een blogartikel. De weergave van een artikel kun je per artikel instellen en wordt uiteindelijk ook voor een groot deel bepaald via het menubeheer.
  • Categorieën: Artikelen kunnen verder worden ingedeeld in een categorie. Hierdoor kun je vervolgens lijsten opstellen van artikelen binnen een bepaalde categorie.
  • Speciale artikelen: Geeft een overzicht van 'speciale artikelen'. Speciale artikelen zijn artikelen waarbij de het ster-icoontje speciaal-artikelis aangevinkt. Deze feature maakt het mogelijk lijsten te maken met speciale artikelen uit verscheidene categorieën.
  • Mediabeheer: Verkennen, uploaden, bewerken en verwijderen van media bestanden. Deze mediabestanden kunnen aan een artikel worden toegevoegd en ook binnen de artikelweergave kun je nieuwe afbeeldingen uploaden.

Componenten

Componenten zijn Joomla-corefunctionaliteiten of Joomla-uitbreidingen die je naar wens in- of uit kunt schakelen.

Een kale Joomla-installatie bevat de volgende componenten:

  • Advertenties: voor het toevoegen van reclame banners waarvan je kunt bijhouden hoe vaak erop geklikt is en net als joomla artikelen kun je de start- en einddatum van publicatie bepalen.
  • Berichten: hiermee kun je privéberichten sturen naar andere gebruikers.
  • Contactpersonen: voor het maken van lijsten met contactpersonen. Deze personen hoeven niet per se een gebruiker te zijn van de website.
  • Joomla! Update: zoals je begrijpt kun je hier Joomla updaten naar de nieuwste versie.
  • Nieuwsfeeds: Nieuwsfeeds zijn automatisch gegenereerde RSS of XML-bestanden van website-updates die ingelezen kunnen worden door externe feedapplicaties. Zo kan bijvoorbeeld een externe website automatisch jouw laatste nieuwsberichten tonen en kan een gebruiker op de hoogte blijven via een feedreader zoals Feedly zonder telkens jouw website te hoeven bezoeken.
  • Slim zoeken: Hier kun je filters aanmaken voor de bijbehorende module. Zo kun je uiteindelijk zoekvelden maken waar bezoekers gericht kunnen zoeken binnen bijvoorbeeld een bepaalde categorie of binnen artikelen van een bepaalde auteur. Voor de slim-zoeken-functie moet eerst de "Slim zoeken: inhoud"-plugin zijn ingeschakeld via Extensies > Pluginbeheer. Zoek vervolgens onder pluginbeheer op "zoeken" en klik dan op het rode kruisje voor "Inhoud - Slim zoeken".
  • Verwijzingsbeheer: Voor het omleiden van verlopen URL's naar een nieuwe pagina. Meestal van toepassing wanneer je een oude website vervangt en artikelen zich nu onder een nieuwe URL bevinden.
  • Weblinks: Voor het maken van een lijst met externe links van bijvoorbeeld partnerwebsites. Deze lijstje kun je vervolgens weer laden via een menu-item of een module.
  • Zoeken: Hier worden zoekstatistieken van de Zoeken of Slim Zoeken module weergegeven. Deze optie zul je eerst moeten aanzetten onder Systeem >  Algemene Instellingen > Zoeken.

Extensies

Het Extensies menu bevat de links voor het beheren van belangrijke Joomla onderdelen.

  • Extensiebeheer: extensies is de verzamelnaam voor componenten, plugins en modules. Hier kun je nieuwe extensies installeren, in- of uitschakelen en desinstalleren. Wanneer je het verschil begrijpt tussen componenten, plugins en modules ben je een heel eind om Joomla te begrijpen. We wijden hier dan ook een aparte dag aan.
  • Modulebeheer: Een module is een stukje functionaliteit of bepaalde content die je op de website kunt plaatsen op een door jouw gekozen 'module-positie' (zie "template beheer"). Een module bevat bijvoorbeeld de meest recente artikelen, een zoekveld of een twitterfeed. Jij kunt zelf bepalen op welk pagina('s) de module actief moet zijn. 
  • Pluginbeheer: Voor het in- en uitschakelen van plugins. Om de website niet onnodig complex of traag te maken schakel je plugins die je niet gebruikt bij voorkeur uit.
  • Templatebeheer: Een template bepaalt niet alleen het uiterlijk van de website maar ook hoeveel moduleposities er zijn, en waar deze zich bevinden. Er zijn een hoop (gratis) templates voor Joomla beschikbaar die je kunt downloaden en vervolgens via het extensiebeheer kunt installeren. Zowel voor de back-end als de front-end kun je een template instellen. Ook kun je per pagina een andere template instellen. Ook hier gaan we een dag aan wijden.
  • Taalbeheer: Voor het beheren en installeren van meerdere talen, zoals we de dag hiervoor hebben geleerd.

Help

Tot slot het Helpmenu. Hier vind je externe links naar handige hulpbronnen. De meest belangrijke is waarschijnlijk de link naar de Joomla.org extensies pagina.

De documentatie Wiki is in het Engels en bevat op het moment van schrijven voor Joomla 3.0 nog niet erg veel informatie. Dit is niet heel erg, want Joomla 2.5 en Joomla 3.0 lijken sterk op elkaar dus in veel gevallen kom je een heel eind met de documentatie van Joomla 2.5.

Mocht je vragen hebben dan kun je natuurlijk ook altijd hier terecht, of op het officiële Nederlandse forum op Joomla.org.

Slot

Hopelijk voel je je na alle informatie van vandaag een stuk beter uitgerust om Joomla te lijf te gaan. Als de moed je door alle mogelijkheden juist in de schoenen is gezonken kan ik je geruststellen dat bijna geen enkele website alle functies van Joomla zal benutten. Voor de meeste website hoef je alleen maar te weten hoe je de belangrijkste instellingen wijzigt, en hoe zaken als menu-, content- en modulebeheer met elkaar zijn verbonden.

Na dit theoretische dagje gaan we morgen met de praktijk aan de slag en onze eerste content invoeren. 

Laatst gewijzigd op: